NLEredivisie

Nivellering in de Nederlandse competitie

In de Eredivisie bedraagt het verschil tussen nummer 1 en nummer 9 slechts 3 punten. Ook in de Jupiler League is het verschil tussen de nummer 1 en nummer 9 nog klein en dat terwijl er in de beker-competitie dit jaar weer enkele verrassingen te noteren zijn. In de rest van Europa zijn de resultaten erg variërend en grilligheid is ook het woord dat de resultaten van de traditionele topclubs het beste typeert. Goede wedstrijden of wedstrijdfasen worden afgewisseld met veel minder goede. Opvallend dat dit voor alle clubs hetzelfde  is. In elke competitie kan iedereen van iedereen winnen momenteel.
Maakt dit de competities aantrekkelijker? Wat zijn de oorzaken van deze nivellering in het betaalde voetbal? Is deze ontwikkeling goed voor het Nederlandse voetbal? Deze vragen worden met enige regelmaat ook gesteld in allerlei televisieprogramma’s. De mensen die bij die gelegenheden analyseren zijn vaak onvolledig geïnformeerd en niet voldoende op de hoogte van de werkelijke dagelijkse situatie bij clubs. Net als in de politiek doet populisme het goed in de media.
Professionals kunnen in de actuele situatie een aantal trends herkennen:


Door de financiële  situatie bij veel clubs worden de selecties ingekrompen en de duurdere (vaak betere) spelers sneller verkocht of wordt het contract niet verlengd.
Bij de topclubs worden de talenten op steeds jongere leeftijd verkocht aan Engelse, Duitse of Spaanse clubs. Hierdoor  worden de nog  jongere talenten sneller dan voorheen voor de leeuwen geworpen. Veel clubs scouten vanuit een economische perspectief ook alleen nog maar naar jonge spelers, omdat die na een jaar of twee jaar nog financieel rendement kunnen opleveren.
Feit is dat de gemiddelde selectie in de Eredivisie steeds jonger wordt. Spelers die nog midden in hun ontwikkeling zitten moeten onder druk van de verwachtingen van media en supporters elke week hun team naar een overwinning leiden. Ze missen hiervoor de inzichten en ervaringen die nodig zijn om lastige momenten in wedstrijden te herkennen en op te lossen.  De fouten die in het ontwikkelingsproces onvermijdelijk zijn worden breed uitgemeten in de pers en leggen een extra druk op de jonge talentvolle voetballer.
Toch is het goed dat jonge spelers een podium krijgen om hun kunsten te laten zien. De mentale weerbaarheid wordt beproefd en de spelers leren omgaan met de emoties die horen bij de druk van het presteren. Om talenten te helpen in hun ontwikkeling zouden de  clubs aan hun selectie  3 a 4 ‘goede oudjes’ moeten toevoegen die als mentor kunnen en willen optreden. Natuurlijk moeten zij ook sportief kunnen bijdragen aan positieve resultaten. Het belang van hun aanwezigheid mag niet onderschat worden. De trainer zal deze ervaren spelers een belangrijke rol moeten geven in het teamproces. Hij zal ze mee moeten laten denken en verantwoordelijkheid geven zodat ze hun ervaring optimaal kunnen gebruiken om resultaten te behalen. (Rijkaard bij Ajax in jaren 90 als voorbeeld)
De trainer kan het team en de jonge spelers helpen door een duidelijke speelwijze. Hij zal afspraken taken en functies duidelijk moeten aangeven en bewaken.
Een dergelijke aanpak zal leiden tot meer stabiliteit binnen het team wat de resultaten ten goede zal komen.  Vooral de topclubs met hun gemiddeld jongere selecties zullen op deze manier sneller de resultaten behalen die zij gewend waren in het verleden. Voor talenten, routiniers, clubs en supporters een win-winsituatie.
Natuurlijk heeft nivellering ook een aantrekkelijke kant: de huidige Nederlandse competitie  is een van de meest spannende competities in Europa. De uitslagen zijn onvoorspelbaar, de wedstrijden hebben vaak een onverwacht scoreverloop. Op korte termijn is dit attractief voor toeschouwers, maar in een bredere visie is het goed voor het Nederlandse voetbal om clubs  met meer bagage  te zien excelleren  in Europese competities.

Dit artikel verscheen in december 2013 in het magazine van Coach Betaald Voetbal